Ôfrûne wykein hienen wy konsert mei Orkest Fryslân. Klassike muzyk. Geweldich om mei te meitsjen en ek in feest om ûnderdiel te wêzen fan sa 'n orkest. De wike dêrfoar in like bysûnder Heitedeikonsert mei ús pleatslike Brassband Looft den Heer. Ik meitsje muzyk en bin der grutsk op. Kin my gjin libben sûnder muzyk yntinke.
En amper neidat ik grutsk in foto fan Orkest Fryslân op myn facebookside delset hie, lês ik dat de nije gemeente De Fryske Marren alle friksjekosten ferhelje sil op kultuer. De korpsen kinne it dus ferjitte. In inktswarte dei foar de muzykferienings. Wêrom? Wa leit my út wêrom as bestjoerders net it nut en foaral ek de needsaak ynsjogge fan muzyk meitsjen? Ha se dêr wol yn 'e gaten dat muzyk in earste libbensferlet is fan elk? Dat muzyk in part fan de opfieding heart te wêzen, lykas taal, rekkenjen en 550 citotoetsen yn it basisûnderwiis dat ek binne? Dat minsken dy 't muzyk meitsje har uterje kinne? Dat se emoasjes kwyt kinne yn 'e muzyk? Dat se mei har ynstrumint prate kinne, dingen sizze kinne dy 't se mei wurden faaks net witte? En dat it ek gewoan in prachtich, gesellich soasjaal barren is, sa 'n korps? Dat bern yn in jeugdkorps mear as wêr dan ek leare mei elkoar gear te wurkjen, letterlik ear en each foar in oar te hawwen? Dat it mei muzyk noch better wol as mei bygelyks fuotbal, omdat je it resultaat drekt hearre, wylst je wol prachtich fuotbalje kinne, mar as je ferlieze dan beseffe je dat net? Dat muzyk meitsjen yn in orkest, in korps of in band betsjut dat je mei elkoar wat prachtichs delsette, dêr 't ek oare minsken fan genietsje? Dat de wearde dus eins net yn sinten út te drukken is, mar dat dy aaklike, jildfrettende, prestaasjegeile rotpolitisy fan tsjintwurdich allinnich mar hurde euro's sjen wolle? Hat dat folk net yn 'e gaten dat immen mei in hobby dêr 't er hiel gelokkich yn is, minder op 'e dyk om sweeft en minder rottichheid úthellet?
Soenen de leden fan de dupearre korpsen fan de gemeente De Fryske Narren asjeblyft de dyk opgean wolle, by dei en by nacht en lytse kriminele aktiviteitsjes ûntploaie wolle om 't se har muzikale aai net mear kwyt kinne? Sadat it De Fryske Narren klauwen fol sinten kostet om se yn it gareel te hâlden?
En dit, leave minsken, wie de earste noch mar fan alle Megagemeenten. De fúzjes geane troch en der moatte hieltyd mear gatten stoppe wurde. Ús moaie Fryslân, dat sa fûleindich op it fel fan de Kulturele Haadstêdtromme slacht, klaait by de efterdoar syn lytse doarpsferienings út. Och ja, dy Mienskip...
Posts tonen met het label subsydzje. Alle posts tonen
Posts tonen met het label subsydzje. Alle posts tonen
maandag 23 juni 2014
maandag 1 oktober 2012
Joik
Ik ha op feestboek lêzen dat de provinsje in streek set troch twa literêre prizen: de Obe Postmapriis foar oersettingen nei it Frysk en de Fedde Schurerpriis foar debutanten. Wat moat ik hjirfan tinke? Is dat dan dy drang om de kultuer út te dragen? Is dit yndie it bewiis dat Ljouwert, en allinnich Ljouwert, Kulturele Haadstêd wurde moat? Datselde Ljouwert dus, dat yndie net Frysk wêze wol?
De Fryske taal is op syn retoer, dat ha wy allegearre wol heard. Dat is wat men leauwe wol, dat is wat men berikke wol: it útroegjen fan it Frysk as taal. Ommers: it skreaune Frysk is net mear fan dizze tiid, seit men? Wêrom soene je der dan noch prizen foar útrikke? Wêrom soene jo yn 'e goedichheid minsken noch stimuleare om yn 'e eigen taal te skriuwen?
Soms wol ik dy politisy wol wekker skodzje en har ûnder 'e noas wriuwe hoe moai ús taal is. Mar ik wit dat it neat úthelje sil. Hoe mear wy der foar opkomme, hoe hurder at sy der tsjinoan skoppe. Ik leau, wy moatte mei yn wat it regear yn Den Haach wol: meitsje mar ien grut noardlik lânsdiel. Sterker noch: fei alle provinsjale grinzen út en meitsje Nederlân ien grutte provinsje fan Europa. Dan hoopje ik mei myn hiele hert dat wy wurde as de Sami yn Laplân: in toeristyske attraksje mei eigen klean en eigen taal. Dy't op hiel eigen wize harsels fan iten en drinken fersjogge: want dan ha wy hjir wer lytse boerkes, dy't tsien kij melke: in pear liter deis foar de húshâlding en de oare liters foar de doarpsgenoaten. In baarch foar de winter, in skiep foar de wol, in hûntsje foar it jeien. Lit ús dan mar in efterbleaun gebiet wurde, dêr't toeristen fanút de hiele wrâld har oan fergapje. Dêr't se suver oandien de tradisjonele klean as oantinken fan mei nei hûs nimme. En dêr't se de wichtichste siswizen fan op in tegeltsje op it húske hingjen hawwe.
Lit dyselde toeristen hjir nei in wykmannich wer opsoale, sadat wy fredich yn it winterskoft talibje kinne nei in nij toeristeseisoen. In lyts part fan de ynkomsten stoarte wy werom nei Brussel. Yn ruil dêrfoar begripe se dat se dizze melkko libben hâlde moatte en dus sille se ús bystean om autentyk te bliuwen.
De Friezen as bûtennissichheid. As goedmienende, hast útstoarne, útwaaks fan in fier ferline. Mei in eigen taal, eigen gebrûken en in eigen folksliet. Krekt as de Sami. En dan moatte wy ek Joike. It âlde Frysk bloed tsjoch op wurdt in Joik fan komsa. Dat sil sinten opsmite. Drekt mar mei begjinne tocht ik. Eala Fria Fresena!
Ik leau, foarearst ha wy gjin Joik, it sil wol by Jûkte bliuwe.
De Fryske taal is op syn retoer, dat ha wy allegearre wol heard. Dat is wat men leauwe wol, dat is wat men berikke wol: it útroegjen fan it Frysk as taal. Ommers: it skreaune Frysk is net mear fan dizze tiid, seit men? Wêrom soene je der dan noch prizen foar útrikke? Wêrom soene jo yn 'e goedichheid minsken noch stimuleare om yn 'e eigen taal te skriuwen?
Soms wol ik dy politisy wol wekker skodzje en har ûnder 'e noas wriuwe hoe moai ús taal is. Mar ik wit dat it neat úthelje sil. Hoe mear wy der foar opkomme, hoe hurder at sy der tsjinoan skoppe. Ik leau, wy moatte mei yn wat it regear yn Den Haach wol: meitsje mar ien grut noardlik lânsdiel. Sterker noch: fei alle provinsjale grinzen út en meitsje Nederlân ien grutte provinsje fan Europa. Dan hoopje ik mei myn hiele hert dat wy wurde as de Sami yn Laplân: in toeristyske attraksje mei eigen klean en eigen taal. Dy't op hiel eigen wize harsels fan iten en drinken fersjogge: want dan ha wy hjir wer lytse boerkes, dy't tsien kij melke: in pear liter deis foar de húshâlding en de oare liters foar de doarpsgenoaten. In baarch foar de winter, in skiep foar de wol, in hûntsje foar it jeien. Lit ús dan mar in efterbleaun gebiet wurde, dêr't toeristen fanút de hiele wrâld har oan fergapje. Dêr't se suver oandien de tradisjonele klean as oantinken fan mei nei hûs nimme. En dêr't se de wichtichste siswizen fan op in tegeltsje op it húske hingjen hawwe.
Lit dyselde toeristen hjir nei in wykmannich wer opsoale, sadat wy fredich yn it winterskoft talibje kinne nei in nij toeristeseisoen. In lyts part fan de ynkomsten stoarte wy werom nei Brussel. Yn ruil dêrfoar begripe se dat se dizze melkko libben hâlde moatte en dus sille se ús bystean om autentyk te bliuwen.
De Friezen as bûtennissichheid. As goedmienende, hast útstoarne, útwaaks fan in fier ferline. Mei in eigen taal, eigen gebrûken en in eigen folksliet. Krekt as de Sami. En dan moatte wy ek Joike. It âlde Frysk bloed tsjoch op wurdt in Joik fan komsa. Dat sil sinten opsmite. Drekt mar mei begjinne tocht ik. Eala Fria Fresena!
Ik leau, foarearst ha wy gjin Joik, it sil wol by Jûkte bliuwe.
donderdag 12 april 2012
Bin ik gek of binne sy it?
Der binne yn dit lân nochal wat lju dy 't har soargen meitsje oer de huzemerk. Dat binne fansels de lju dy 't harren klinte te keap stean ha en al jierren oan 'e strjitstiennen net kwyt kinne. Dat binne de banken dy 't it har in gat yn 'e kop sjogge mei al dy lju mei harren dûbele hypoteeklêsten. Dat binne de makelders dy 't net folle fertsjinje, om't se libje by de graasje fan de k.k.. Dat is it regear, dat hjir in oplossing foar fine moat, mar dy net hat. En dy foarearst ek net krijt, want it probleem is like grut as ienfâldich:
- Yn Nederlân steane op dit stuit in goeie 261.000 huzen te keap (neffens Funda)
- Yn hiel Nederlân binne ferline jier 7805 huzen ferkocht
- Efkesn rekkenje en jo witte dat mar 1 op 'e 33,5 huzen ferkocht is yn 2011
- Yn Fryslân binne ferline jier 272 huzen fan eigner feroare.
- Funda jout gjin sifers per provinsje, mar sjoen it lanlike persintaazje huzen dat ferkocht is, stean der dus yn Fryslân op it heden in 9100 yn 'e etalaazje
- der binne yn 'e trije Noardlike provinsjes 1917 fergunnings ferliend foar nijbou fan in went. Dat ferpartsje wy efkes mei de wiete finger: in grouwe 500 foar Fryslân, litte wy beskieden tinke.
Dizze sifers leare ús dat der, ûndanks it feit dat de lju de huzen sels heal fergees net mear slite kinne, der alle jierren fleurich by boud wurdt. En net te sunich. Soks moat ophalde: jo bouwe foar leechstân.
Fierder moatte der mear húshâldens komme, want der binne dúdlik mear huzen as húshâldens. Dus de starters byspringe, dy moatte makliker oan in hûs komme kinne. De ferkeappriis fan huzen dy't yn'e gûnetiid kocht binne, meie net heger wêze as wat se destiids koste ha. Dat betsjut dat de eigner oars gjin winst byskriuwe kin as dat bedrach dat er ôflost hat, mar dat is dan net oars. In legere priis jout mear minsken de kâns om in hûs te keapjen.
Binne der dan noch net genôch húshâldens om alle lege huzen te besetten, dan moatte de skiedingen ek noch subsidiearre wurde. Of de abbekaats- en rjochtbankkosten moatte omleech, want dy lju hoege gjin trije bankjes yn 'e oere. Opfretters. Allinnichsteande heiten as memmen falle dan wer yn 'e startersregeling. Legere hypoteekrinte foar de earste fiif jier en in lege huzepriis. Lit se mar wenje yn 'e huzen dy 't der binne: nijbou is dúdlik net nedich.
En is der dan noch wurk foar de boubedriuwen? Grif, dy âlde klinten moatte opknapt wurde.
Sa, dat wie myn bydrage oan 'e lanlike polityk foar hjoed. Ik jou my del.
- Yn Nederlân steane op dit stuit in goeie 261.000 huzen te keap (neffens Funda)
- Yn hiel Nederlân binne ferline jier 7805 huzen ferkocht
- Efkesn rekkenje en jo witte dat mar 1 op 'e 33,5 huzen ferkocht is yn 2011
- Yn Fryslân binne ferline jier 272 huzen fan eigner feroare.
- Funda jout gjin sifers per provinsje, mar sjoen it lanlike persintaazje huzen dat ferkocht is, stean der dus yn Fryslân op it heden in 9100 yn 'e etalaazje
- der binne yn 'e trije Noardlike provinsjes 1917 fergunnings ferliend foar nijbou fan in went. Dat ferpartsje wy efkes mei de wiete finger: in grouwe 500 foar Fryslân, litte wy beskieden tinke.
Dizze sifers leare ús dat der, ûndanks it feit dat de lju de huzen sels heal fergees net mear slite kinne, der alle jierren fleurich by boud wurdt. En net te sunich. Soks moat ophalde: jo bouwe foar leechstân.
Fierder moatte der mear húshâldens komme, want der binne dúdlik mear huzen as húshâldens. Dus de starters byspringe, dy moatte makliker oan in hûs komme kinne. De ferkeappriis fan huzen dy't yn'e gûnetiid kocht binne, meie net heger wêze as wat se destiids koste ha. Dat betsjut dat de eigner oars gjin winst byskriuwe kin as dat bedrach dat er ôflost hat, mar dat is dan net oars. In legere priis jout mear minsken de kâns om in hûs te keapjen.
Binne der dan noch net genôch húshâldens om alle lege huzen te besetten, dan moatte de skiedingen ek noch subsidiearre wurde. Of de abbekaats- en rjochtbankkosten moatte omleech, want dy lju hoege gjin trije bankjes yn 'e oere. Opfretters. Allinnichsteande heiten as memmen falle dan wer yn 'e startersregeling. Legere hypoteekrinte foar de earste fiif jier en in lege huzepriis. Lit se mar wenje yn 'e huzen dy 't der binne: nijbou is dúdlik net nedich.
En is der dan noch wurk foar de boubedriuwen? Grif, dy âlde klinten moatte opknapt wurde.
Sa, dat wie myn bydrage oan 'e lanlike polityk foar hjoed. Ik jou my del.
Abonneren op:
Posts (Atom)