Forza Beppe Antsje

Elk dy 't de LC op hokfoar wize dan ek lêst, koe dêr juster in ferhaaltsje yn fine oer Beppe Antsje. Beppe Antsje wol graach fan dat prigelguod fan de Albert Heyn foar har beppesizzers ha, mar winkeltsje, kassa en winkelkarke binne nearne te besetten. Lit ik efkes dúdlik wêze: dy dingen leine krekt sûn't ôfrûne moandei yn 'e winkel. Mar no al rûnom útferkocht.
Dat Beppe Antsje starte de kompjoeter en seach op Marktplaats. Dêr wie wol ien en oar te besetten, mar de prizen lige der net om. In karke, yn 'e winkel 12,99, kostet op Marktplaats mear as it dûbele. Teminsten, dat wurdt der foar bean. Hoe gek binne wy?
Der binne blykber guon mei hannelsbloed by, dy stiene moandeitemoarn healwei njoggenen yn 'e winkel, kochten in stikmannich karkes, kassa's en winkeltsjes op, rieden der mei nei hûs en setten it guod linea recta op de grutste winkel fan Nederlân. Sokken ha fansels goed yn 'e smizen dat it rôversguod is en dus winst opsmyt. Tûk betocht, mar ik fyn soks net aardich. Beppe Antsje ek net, dat dy sette ek in advertinsje op Marktplaats, wêryn se dit oankaarte. Se krige in soad reaksjes. En as tank waard har advertinsje ferwidere. De direksje sit fansels net op negative reklame te wachtsjen.
Dêrom reagear ik net op Marktplaats, mar hjir: Beppe Antsje, ik bin it hielendal mei jo iens.
It is net allinnich dy AH-gardersrotsoai, it is ek playmobil en lego en alle oare populêre merken: setsjes dy 't amper mear kompleet binne, geane foar 95% fan 'e nijpriis fuort. As men it as sadanich, brûkt en net kompleet, yn 'e winkel stean seach foar dy priis, rûn men gau troch. Op Marktplaats net. It is de woeste jacht op boartersguod, dy 't fan minsken a-soasjalen makket dy 't in oar it ljocht yn 'e eagen net gunne.
Fansels, it is fraach en oanbod, dat wit ik ek wol. Bieders bepale in priis, mar dy is faak ôflieden fan wat bretale ferkeapers freegje. Kleare hannel. En leau mar dat der guon 't binne dy 't in aardige bûssint by fertsjinje op dy wize.
Is der dan neat oan te dwaan? Ik tink it net. Freegjen is frij en bieden ek. Marktplaats wie eartiids in plak dêr 't jo om skik slagje koene oan aardige presintsjes foar Sinteklaas of jierdeis. Mar minsken binne habberich en biede dus by de klippen op. Ik ha wolris tocht dat it better wie as der in hoeke wie foar sammelers en in hoeke foar bern. Mar soks is net te kontrolearen. Der binne heiten en pakes by de rûs dy 't sebeare foar de bern in doaske lego oanskaffe, mar it dan foar in hegere priis wer ferpatse. Soks wurket dus net.
Noch in opsje is in maksimumpriis ynstelle: it guod mei net mear kostje as 50% fan 'e advys-nijpriis yn winkels.  Hâlde jo jo dêr net oan, dan wurde jo as oanbieder skrast. Mar wa sil immen ferbiede mear as de helte te bieden? Ik sjoch it net.
Gelokkich bringe boeken net in nuts op op Marktplaats. Dat is dan ek it ienige.
Nije wike oer is it hjir rommelmerk. Dêr falt it ek al net mear ta om wat te besetten: hannelers brûze om stipt ien oere as heale wylden troch de doarren. Se wrame it moaiste guod by elkoar, triuwe it safolle mooglik yn tassen en miene dan foar euro klear te wêzen. Sels dêr is dus de beskaving al op 'e loop.
Yn Burgum is fan 'e wike wer in foedselbank iepene...

Ramsj

It giet min mei de boekhannels. Goh, âld nijs fansels. Mar no en dan falt it ekstra op. Fannewike wie ik yn Ljouwert om in boekje oer grêfpoëzy te besetten. By De Tille hiene se it net. Koene it ek net bestelle. Ik ha dêr in skoftsje yn'e winkel omdoarme en al dy tiid mar ien oare klant sjoen.
Dan mar nei de Nijstêd, by Van der Velde del. Dy winkel is noch wat grutter, faaks ek wat mear karút. Hjir wie ik hielendal allinnich. It boekje wie der net, mar koe besteld wurde en ik ha it no yn'e hûs, mar dat is efkes bysaak yn dit ferhaal.

Ik rûn by de tafels del, by de Fryske boeken, de thrillers, de 'safolstedrukmarselykjewolnij'boeken, de berneboeken, de literatuer (wêrmei't mar wer dúdlik is dat in thriller al drekt by de lektuer heart en dus útsoarte fan minder alloai is as de litewêwe wurken). Alles withoe djoer. De prizen binne echt net om'e nocht. Tweintich euro binne jo samar kwyt. Útsein de thrillers dy't foar de safolste kear drukt binne, dy dogge dan 12,50. Litte wy wol wêze; dat is noch altyd sânentweintich-en-in-heale âlderwetske gûnen. Ik hie tsien jier lyn net tinke kinnen, dat ik safolle útjaan soe oan in pocket. Berneboeken idem dito. Net te bestuiverjen. Ik mei graach in aardich boek kado dwaan as der in bern fan freonen of famylje jierdei is. Mar de brune kin it net mear lûke.

Ynienen wist ik wêrom 't ik hielendal allinnich yn dy winkel wie. It is ommers krisis. En it lidmaatskip fan 'e byb is mar in tritich euro yn it jier. Jo jouwe gjin tweintich euro foar ien boek, as jo it hiele jier mar raak liene kinne foar in tsientsje mear.

Minsken binne ek lui. Wolle net nei de winkel ride of rinne, mar wolle it boek thúsbrocht krije. Der is in ynternetwinkel dy't dêr goed saken mei docht. De boekwinkel fan Franke Atsma yn Burgum is yn aksje kommen. Bestelle by de eigen boekhannel, wat blinder, dat is it plak. De Burgumers wolle him wol yn 'e mjitte komme, mar dochs, minsken binne lui: wat je ha wolle moat op je ta fleanen komme, dêr wol men almeast net mear om rinne.
De sutelaksje is fuort. Spitich, want hoewol it sprekwurd oars seit, wurdt der oan'e doar meast wol aardich kocht. Yn'e winkel moat it ek oars. Lit de kartelhûn der mar ris op los en donderje dy fêste boekepriis oerboard. No sil ik hjir en dêr wol op in pear gefoelige teannen traapje, mar ik tink dat it wichtich is dat der boeken ferkocht wurde. Leaver twa boeken fan in tsientsje it stik, as ien fan tweintich euro. Of om myn part trije fan sân-fyftich. Dan komme de boeken wêr't se hearre: by de minsken thús.
Sutelje mar wer. Lit de priis mar sakje, gean letterlik de merk op. Of doch as Ferdinand de Jong. Mar doch wat, want wat skriuwer skriuwt no foar it depot fan 'e útjouwer?
Oh ja, ik ha thús noch planken fol mei thrillers, fan in grut ferskaat oan skriuwers. Ik ha der de folle mep foar betelle, mar dy't se ha wol jout mar lûd. Ramsj.